Không có một mái nhà đúng nghĩa, lớn lên trong sự chắt chiu, nhọc nhằn của ông bà ngoại, Trí Thiện đã sớm thấu hiểu giá trị của lao động và sự hy sinh. Vừa học tập, vừa chạy xe công nghệ kiếm tiền phụ giúp gia đình, em vẫn không ngừng nỗ lực để chạm đến cánh cửa đại học bằng chính nghị lực và khát vọng của mình.
Căn phòng trọ rộng vỏn vẹn 15m² nằm sâu trong con hẻm nhỏ tại phường Bình Trị Đông (TP.HCM) là nơi che mưa, che nắng của gia đình Trí Thiện suốt nhiều năm qua. Không có nhà cửa hay đất đai, bốn thành viên gồm Thiện, em trai và ông bà ngoại phải nương tựa vào nhau trong không gian chật hẹp, với cuộc sống luôn thường trực những nỗi lo cơm áo.
Vì ông bà, Trí Thiện cố gắng hết sức để có tương lai tươi sáng
Thiện chưa một lần biết mặt cha ruột. Trên giấy khai sinh, dòng tên người cha vẫn để trống. Từ nhỏ, em lớn lên trong vòng tay mẹ và ông bà ngoại. Cuộc sống gia đình vốn đã khó khăn khi mẹ làm công nhân, ông ngoại làm bảo vệ, bà ngoại đi rửa chén thuê, giúp việc nhà để kiếm sống.
Năm Thiện lên 4 tuổi, mẹ đi thêm bước nữa và sinh em trai Lê Bảo Nam (SN 2011). Đến khi Thiện vào lớp 1, vì cuộc sống khó khăn, cả gia đình phải chuyển ra Hải Phòng làm thuê theo lời giới thiệu của người quen. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng một năm, công việc không thuận lợi, gia đình lại quay về TP.HCM, tiếp tục những tháng ngày thuê trọ và mưu sinh bằng các công việc bấp bênh. Việc học của Thiện cũng vì thế mà chậm hơn bạn bè đồng trang lứa hai năm.
Biến cố tiếp tục ập đến khi Thiện học lớp 2, mẹ và cha sau chia tay. Mẹ em rời đi, để lại hai đứa trẻ cho ông bà ngoại chăm sóc. Từ đó, bà gần như không còn liên lạc hay hỗ trợ việc nuôi dưỡng các con. Cha sau của Thiện hiện đã có gia đình riêng, làm công nhân vệ sinh tại TP.HCM. Dù cuộc sống cũng không mấy khá giả, thỉnh thoảng ông vẫn gửi cho hai anh em một ít tiền để trang trải.
Đại diện nhà tài trợ công ty TNHH ADC trao tặng học bổng cho em Nguyễn Trí Thiện
Từ ngày mẹ rời đi, ông bà ngoại trở thành chỗ dựa duy nhất của hai anh em. Bà Nguyễn Thị Mỹ Dung (SN 1966) mỗi ngày đều ngược xuôi đi rửa chén thuê để kiếm tiền nuôi cháu. Có thời điểm, để có thêm thu nhập, bà nhận làm cùng lúc tại hai nhà hàng, bắt đầu từ 6 giờ sáng và chỉ trở về phòng trọ lúc 1 giờ sáng hôm sau. Công việc kéo dài khiến sức khỏe bà ngày càng suy kiệt. Gần đây, vì thường xuyên mệt mỏi do làm việc quá sức, bà buộc phải xin nghỉ bớt một nơi, đồng nghĩa với việc thu nhập gia đình càng thêm eo hẹp.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Thơm (SN 1962) hiện làm công việc an ninh cơ sở tại phường. Từng là bộ đội xuất ngũ, ông được địa phương giới thiệu vào làm công việc hợp đồng để có thêm thu nhập phụ giúp gia đình.
Thế nhưng, khó khăn càng chồng chất khi năm ngoái, ông ngoại Thiện gặp biến chứng nghiêm trọng sau một lần sốc phản vệ do thuốc, dẫn đến tai biến và suýt ngưng tim. Trước tình trạng nguy cấp, bác sĩ yêu cầu đặt stent gấp. Sau khi được bảo hiểm y tế hỗ trợ, gia đình vẫn phải vay mượn hơn 70 triệu đồng để chi trả viện phí. Mỗi tháng, bà ngoại phải dành khoảng 6 triệu đồng để trả cả gốc lẫn lãi.
Vừa trải qua cơn thập tử nhất sinh, sức khỏe chưa kịp hồi phục hoàn toàn, ông Thơm đã phải quay lại với ca trực đêm. Đồng lương khoảng 6 triệu đồng cùng tiền bồi dưỡng trực được ông bà chắt chiu, chia nhỏ cho từng khoản: tiền trọ, tiền ăn, tiền thuốc, tiền trả nợ và chi phí học hành của hai cháu. Cuộc sống vốn đã thiếu trước hụt sau nay càng thêm nặng gánh.
Thấu hiểu những nhọc nhằn của ông bà, Trí Thiện sớm hình thành ý thức tự lập và luôn tìm cách san sẻ gánh nặng gia đình. Từ mùa hè năm lớp 11, em đăng ký chạy xe công nghệ để kiếm thêm thu nhập. Những ngày nắng gắt hay mưa tầm tã của Sài Gòn, hình ảnh chàng nam sinh rong ruổi trên từng con phố, tranh thủ từng cuốc xe để kiếm tiền phụ giúp ông bà đã trở nên quen thuộc với những người trong xóm trọ.
Không chỉ Thiện, em trai Lê Bảo Nam cũng sớm hiểu chuyện và biết thương ông bà. Hiện đang chuẩn bị bước vào lớp 10, Nam luôn cố gắng học tập, đạt thành tích khá giỏi. Mỗi dịp hè, em còn tranh thủ nhận quấn dây đồng thuê cho người quen để tự kiếm tiền đóng học phí cho năm học mới.
Hai anh em, mỗi người một cách, đều đang cố gắng góp sức nhỏ bé của mình để ông bà vơi bớt phần nào gánh nặng. Với các em, những đồng tiền kiếm được tuy không nhiều nhưng là sự sẻ chia thiết thực dành cho những người đã hy sinh cả cuộc đời để nuôi dưỡng mình.
Dẫu hoàn cảnh còn nhiều thiếu thốn, Trí Thiện chưa bao giờ cho phép bản thân ngừng cố gắng. Trái lại, em luôn giữ tinh thần lạc quan, khả năng tự học và tư duy nhạy bén. Trong suốt những năm học tại Trường THPT Hùng Vương, Thiện còn tích cực tham gia công tác Đoàn, từng giữ vai trò Phó Bí thư Đoàn trường năm lớp 10 và Bí thư Đoàn trường trong hai năm lớp 11, 12.
Với thầy cô và bạn bè, Thiện là một cán bộ Đoàn nhiệt huyết, bản lĩnh, luôn biết lắng nghe, kết nối và lan tỏa tinh thần tích cực đến mọi người. Những nỗ lực của em được ghi nhận qua nhiều thành tích đáng tự hào: Bằng khen của Thành Đoàn TP.HCM vì có thành tích xuất sắc trong Chiến dịch Xuân tình nguyện lần thứ 17 năm 2025; Giải Nhì môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật tại kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2025 – 2026; Giải Ba môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật tại Ngày hội Olympic Tháng 4 TP.HCM năm học 2024 – 2025; Giải Ba cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học TP.HCM năm học 2024 – 2025.
Bên cạnh đó, em còn hai năm liên tiếp nhận giấy khen của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM với danh hiệu “Học sinh tiêu biểu học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” năm 2024 và 2025; đạt danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp Quận 5 năm học 2024 – 2025 và cấp phường Chợ Lớn năm học 2025 – 2026.
Số phát sóng của Trí Thiện trên THVL
Ngày nhận giấy báo trúng tuyển, niềm vui của Thiện đan xen với nhiều nỗi trăn trở. Bởi phía sau cánh cửa đại học là những khoản học phí, sách vở và sinh hoạt phí mà với hoàn cảnh hiện tại, gia đình em khó lòng cáng đáng.
Để kịp hoàn thành thủ tục nhập học, chỉ một ngày trước khi chương trình liên hệ khảo sát hoàn cảnh, Thiện đã phải vay mượn người quen 15 triệu đồng. Cùng với 4 triệu đồng tích góp từ những ngày chạy xe công nghệ, em mới đủ tiền đóng học phí học kỳ đầu tiên. Đó là khoản tiền không nhỏ đối với gia đình, nhưng cũng là tấm vé để ước mơ đại học của Thiện không phải dừng lại giữa chừng.
Hiện tại, địa phương đã liên hệ tìm hiểu hoàn cảnh gia đình nhưng chưa có nguồn hỗ trợ cụ thể. Những học kỳ tiếp theo vẫn là bài toán đầy áp lực. Thiện dự định sẽ tiếp tục chạy xe công nghệ vào những lúc rảnh, đồng thời tìm kiếm các nguồn học bổng và chính sách vay vốn dành cho sinh viên để có thể tự trang trải chi phí học tập.
Mong rằng trên hành trình ấy, Trí Thiện sẽ nhận được thêm những bàn tay yêu thương, những sự sẻ chia kịp thời để con đường đến giảng đường đại học bớt chông chênh. Bởi một cơ hội được tiếp tục học tập hôm nay có thể mở ra một tương lai tươi sáng hơn cho em và cả gia đình mai sau.